Polski sektor bankowy, finansujący aż 80 proc. przedsięwzięć gospodarczych, stoi w obliczu gwałtownego spadku zysków. Prezes Związku Banków Polskich, Tadeusz Białek, ostrzegał podczas kongresu Impact’26, że rekordowe wyniki finansowe z ostatnich dwóch lat były jedynie przejściowym efektem wysokich stóp procentowych.
Jednocześnie sektor zmaga się z bezprecedensowym obciążeniem podatkowym oraz ryzykiem prawnym, które stało się groźniejsze niż ryzyko kredytowe, co jest ewenementem w skali Unii Europejskiej.
Wsparcie dla budżetu państwa
Sektor bankowy pełni rolę kluczowego partnera dla budżetu państwa, nie tylko jako największy płatnik podatków, ale główny wspierający w obsłudze długu publicznego. Tadeusz Białek podkreśla, że to właśnie polskie banki, na tle całej Unii Europejskiej, posiadają w swoich aktywach największy portfel obligacji Skarbu Państwa. Mimo tej strategicznej roli, z jednej strony branża odczuwa silną presję polityczną i społeczną.
– Z drugiej strony jest presja, by „wyciągnąć” jak najwięcej z naszej „kieszeni bez dna” – zauważa prezes Związku Banków Polskich, odnosząc się do powszechnego postrzegania zysków bankowych.
Stopy procentowe w dół
Chociaż lata 2024 i 2025 zapisały się w historii jako czas najlepszych wyników finansowych, sytuacja ta ulega drastycznej zmianie wraz z cyklem obniżek stóp procentowych. Prezes Białek przypomina, że przy siedmiokrotnej redukcji stóp – z poziomu 6,75 do 3,75 – spadek zysków jest nieunikniony, ponieważ aż 80 proc. wyniku sektora zależy od odsetek. Prognozy są alarmujące: w 2026 roku wynik finansowy ma spaść o 30 proc., sięgając ok. 32 mld zł.
– To o 15 mld mniej niż w zeszłym roku – wylicza szef ZBP, wskazując na koniec okresu nadzwyczajnej koniunktury.
Fiskalizm i kwestie prawne
Sytuację sektora komplikuje radykalny wzrost obciążeń podatkowych oraz niestabilność regulacyjna. Już w pierwszym kwartale roku banki zapłaciły o połowę wyższy podatek CIT niż rok wcześniej, mimo że już wcześniej odpowiadały za 25 proc. wpływów budżetowych z tego tytułu. Największym wyzwaniem pozostaje jednak specyfika polskiego rynku prawnego. Tadeusz Białek alarmuje, że Polska stała się jedynym krajem w UE, w którym poziom ryzyka prawnego przewyższa poziom ryzyka kredytowego. Taka niepewność stawia pod znakiem zapytania możliwość swobodnego finansowania wielkich projektów inwestycyjnych, których oczekuje się od sektora.
MP
Zapraszamy do obejrzenia całej rozmowy z Tadeuszem Białkiem.